
ویژگی های یاوران حضرت ولی عصر (عج) در آیینه روایات :
۱- بینش عمیق
یاران امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از بینشی عمیق و ژرف ، نسبت به خداوند ، امام ، انسان و هستی برخوردارند:
الف) بینش عمیق نسبت به حق تعالی
اساسی ترین ویژگی یاران امام مهدی (عج) ، معرفت عمیق نسبت به خداوند متعال است. این معرفت آن چنان استوار است که نه شبهات در آن خللی ایجاد می کند و نه تردید ها و شکست ها در حریمش راه می یابد. امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
« رجال مؤمنون عرفوا الله حقّ معرفته و هم أنصار المهدی فی آخر الزمان » ؛ « مردانی که خدا را آن چنان که شایسته است ، شناخته اند ، و آنان یاوران مهدی (عج) در آخر الزمان اند. » همچنین امام صادق (علیه السلام) در وصف یاران امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) می فرمایند:
« رجال کأنّ قلوبهم زبر الحدید لا یشوبها شک فی ذات الله أشدّ من الحجر » ؛ « آنان مردانی اند که گویا دل هایشان پاره های آهن است و از سنگ سخت ترند و هیچ تردیدی در ذات خداوند ندارند. »
این باور آن قدر با صلابت و استوار است که مرارت ها و مصیبت ها ، در آن خللی ایجاد نمی کند و بلاها و امتحانات ، آرامش آن ها را به تلاطم نمی افکند و شبهات و سؤالات در آن رخنه ای ایجاد نمی کند. آنان ، از سرچشمه ی توحید ناب ، سیرابند و به حضرت حق - آنچنان که شایسته است - اعتقاد دارند. امام علی (علیه السلام) در این باره می فرمایند:
« فهم الّذین وحّدوا اله حقّ توحیده » ؛ « آنان به وحدانیت خداوند ، آن چنان که حق وحدانیت اوست ، اعتقاد دارند.»
حرم دل هایشان را بت های نفس ، ثروت ، و مقام نیالوده و در آن حریم امن ، جز خداوند حضور ندارد. نتیجه ی این بینش عمیق ، ایمان و تقواست. این دو را هم در چهره ی عبادت ها و راز و نیازشان می تواند دید و هم در آیینه ی تلاشی که در طریق عبادت و بندگی حضرت حق دارند.
ب) بینش عمیق نسبت به امام (عج)
یاران امام مهدی (عج) ، امام خود را می شناسند و به او اعتقاد دارند. امام سجاد (علیه السلام) در این خصوص فرموده اند:
«... القائلین بإمامته » ؛ « آنان به امامت امام مهدی (عج) اعتقاد راسخ دارند. »
این معرفت شناخت شناسنامه ای و دانستن نام و نشان ایشان ، و دانستن اسم پدر و مادر و محل تولد ایشان نیست؛ بلکه معرف به «حق ولایت» است. یعنی ، فهم این حقیقت که ایشان از من ، به من نزدیک تر و سزاوارترند.
نتیجه ی این بینش عمیق ، محبت و اطاعت است.
ج) بینش عمیق نسبت به انسان و هستی
یاران حضرت در اهداف بلند پایه و حرکت فراگیرشان ، آرمان های کم ارزش و اهداف کم مایه را دنبال نمی کنند. با تأمل در خوشتن و استعدادهای شگفت انگیزشان ، قدر و عظمت خو را می یابند و مسیر بودن دنیا و سالک بودن خویش را می فهمند. آنان با این نگاه به معبودی پیوند می خورند که از تمام کاستی ها و زشتی ها مبرا است و می تواند آنان را سرشار و ظرفیت هایشان را تکمیل کند.
عمق و ژرفای این نگاه آنان را از سیل امتحانات ، سرفرازانه بیرون می برد:
« إنّ أصحاب طالوت إبتلوا بالنّهر الّذی قال الله تعالی: « مبتلیکم بنهر » و إن إصحاب القائم یبتلون بمثل ذلک » ؛ « سپاهان طالوت ، با نهر آبی آزمایش شدند ، همان که خداوند در باره اش می فرماید: «خداوند شما را با نهر آبی می آزماید » ، و یاران امام مهدی (عج) نیز مثل آنان آزمایش می شوند. »
همچنین این اعتقاد و نگرش آنان را مشتاق شهادت و لقای الهی می کند: از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که:
« ... و یمنون أن یقتلوا فی سبیل الله » ؛ « آرزو می کنند که در راه خدا به شهادت برسند. »
۲- عبادت و بندگی
یاران امام مهدی (علیه السلام) از پیشوای خود الگو گرفته و روزها و شب ها را با ذکر شیرین حق سپری می کنند. معرفت و ایمان در قلب هایشان ریشه دوانده و ایشان را به خضوع در برابر حق تعالی و تلاش در مسیر بندگی سوق می دهد.
الف) پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در مورد آنان می فرمایند:
« مجدّون فی طاعه الله » ؛ « آنان در طریق عبودیت اهل جدیت و تلاشند. »
ب) امام علی (علیه السلام) ، عبادت و راز و نیاز یاوران امام مهدی (عج) را این گونه ترسیم می کنند:
« لهم فی اللّیل أصوات ، کأصوات الثّواکل حزناً من خشیة الله قوام باللّیل صوّام بالنّهار » ؛ «در دل شب ، از خشیت خداوند ، ناله هایی دارند مانند ناله ی مادران پسرمرده. »
ج) در روایتی دیگر آمده است:
« رجال لاینامون اللّیل لهم دویّ فی صلواتهم کدویّ النّحل یبیتون قیاماً علی أطرافهم و یسبّحون علی خیولهم » ؛ « مردان شب زنده داری که زمزمه ی نمازشان ، مانند نغمه ی زنبوران کندو به گوش می رسد. شب ها را با شب زنده داری سپری می کنند و برفراز اسب ها ، خدا را تسبیح می گویند. »
د) امام صادق (علیه السلام) همچنین در مورد آنان می فرمایند:
« قوّام باللّیل صوّام بالنّهار » ؛ « شب ها را با عبادت به صبح می رسانند و روزها را با روزه به پایان می برند. »
۳- محبت
دل های یاران امام مهدی (عج) ، سرشار از محبت ایشان است. این علاقه مندی تا بدان حد است که حتی زین اسب ایشان را مایه ی برکت می دانند و به آن تبرک می جویند. امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
« یتمسّحون بسرج الإمام یطلبون بذلک البرکة » ؛ « به عنوان تبرک بر زین اسب امام دست می کشند. »
به جهت همین عشق آتشین ، آنان در آوردگاه رزم ، ایشان را مانند نگینی در بر می گیرند و جانشان را سپر بلایشان می کنند. امام صادق (علیه السلام) در این باره می فرمایند:
« یحفّون به و یقونه بأنفسهم فی الحرب و یکفونه ما یرید... » ؛ « در میدان رزم ، آنان او را در میان می گیرند و در جنگ ها با جان خود ، از ایشان محافظت می کنند... . »
چه بسیار است فاصله ی میان ما و یاران او ، چرا که ما از جان و حتی وقت خود ، برای ایشان سهمی قرار نداده ایم و چه اهداف و آرمان هایی از ایشان که به جهت سستی ما بر زمین مانده و چه دعوت هایی از ایشان که بی پاسخ مانه است؟!!!
۴- اطاعت
مقدم داشتن خواست حضرت ، برخواست خود از دیگر شاخصه های یاوران امام مهدی (عج) است. امام صادق (علیه السلام) در این خصوص فرموده اند:
« هم أطوع من الأمة لسیّدها » ؛ « اطاعت آنان از امام ، از فرمانبرداری کنیز در برابر مولایش بیشتر است. »
آنان نیک می دانند که حق ، با امام است و امام با حق. آنان به بهانه ی نواندیشی از امام خود سبقت نمی گیرند و گرچه پشت سر ایشان در حرکتند ولی پای از دام ها بر می گیرند ، تا از ایشان فاصله نگیرند. آنان نه تنها مطیع اند ، بلکه برخلاف بسیاری که بهانه ی فقدان زمینه ، امکانات ، سختی راه و... را دارند ، از خدمت به ایشان و اهدافشان شانه خالی نمی کنند. در اطاعت ایشان ، اهل جدیت و تلاشند و برای بر زمین نماندن آرمان های ایشان ، خود را به آب و آتش می زنند و از هیچ کوششی فرو گذاری نمی کنند:
« ... مُجدّون فی طاعته »
۵- شجاعت
اگر جهاد و مبارزه جهانی و فراگیر است ، پس یاران ایشان هم باید شجاعت و جسارتی در خور و عزم هایی پولادین داشته باشند؛ چرا که بدون آن ، قدم ها یارای حرکت نخواهد داشت. اهل بیت (علیهم السلام) شجاعت آنان را این گونه توصیف می کنند:
الف) امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
« کلّهم لیوثٌ قد خرجوا من غاباتهم لو أنبهم همبوا بإزالة الجبال لأزالوها من مواضعها » ؛ « همه شیرانی اند که از بیش ها خارج شده اند و اگر اراده کنند ، کوه ها را از جا بر می کنند. »
ب) امام سجاد (علیه السلام) می فرمایند:
« جُعلت قلوبهم کزّبر الحدید » ؛ « دل هایشان چون پاره های آهن شده است. »
ج) امام باقر (علیه السلام) می فرمایند:
« إنّ الرّجل منهم یعطی قوة أربعین رجلاً و إنّ قلبه لأشدّ من زبر الحدید و لو مرّوا بجبال الحدید لقطّعوها » ؛ « به هر کدامشان نیروی چهل مرد داده شده است. اگر به کوه های آهن روی آورند ، آن ها را قطعه قطعه می کنند. »
د) امام باقر (علیه السلام) در مورد شجاعت و دلیری یاران امام مهدی (عج) می فرمایند: « القی الرّعب فی قلوب شیعتنا من عدوّنا ، فإذا وقع أمرنا و خرج مهدینا کان أحدهم أجری من اللّیث وأمضی من السّنان و یطأ عدوّنا بقدمته و یقتل بکفّیه » ؛ « امروز ترس و رعب دشمنان ما بر دل دوستان ما افکنده شده و چون امر ما واقع شود و مهدی ما خروج کند ، هر کدام از دوستان ما از شیر دلیرتر و از نیزه بران تر شوند و دشمنان را پایمال کنند و با دست و چنگ بکشند. »
۶- بردباری
در راه تحقق آرمان های جهانی امام مهدی (عج) مشکلات و مصائب فراوانی را به جان می خرند ولی از سر اخلاص و تواضع ، عمل خود را هیچ می پندارند و به جهت هجوم سختی ها و تحمل مشقت ها ،بر خداوندمنت نمی گذارند. امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
« قوم ... لم یمنّوا علل اله بالصّبر و لم یستعظموا بذل أنفسهم فی الحق » ؛ « یاران مهدی (عج) کسانی اند که به جهت بردباری شان بر خداوند منت نمی گذارند و از این که نقد جان خوش را در کف اخلاص نهاده اند ، احساس بزرگی نمی کنند. »